AQSH VA XITOY O‘RTASIDAGI IQTISODIY RAQOBAT VA UNING JAHON SAVDOSIGA TA’SIRI: AJRALISH EMAS, QAYTA TAQSIMLANISH

Abstract

Maqolada AQSh va Xitoy o‘rtasidagi iqtisodiy raqobatning 2017-2026-yillardagi natijalari ikki o‘lchovda tahlil qilinadi. Ikki tomonlama munosabat haqiqatan ham keskin qisqardi: Xitoyning AQSh tovar importidagi ulushi 2017-yildagi 21 foizdan 2025-yil avgustida 9 foizga, ya’ni nisbiy hisobda 57 foizga tushdi. Biroq Xitoyning global savdo pozitsiyasi zaiflashmadi - 2025-yilda uning tovar savdosi profitsiti 1,189 trln dollar bilan rekord darajaga chiqdi, eksport 5,5 foizga o‘sdi, Afrikaga yo‘naltirilgan eksport esa 26 foizga ko‘paydi. Muallif shu asosda kuzatilayotgan jarayon “ajralish” emas, manzillarning qayta taqsimlanishi ekanini asoslaydi. Ishning ikkinchi qismida raqobat vositasining tarifdan eksport nazoratiga o‘tgani tahlil qilinadi: 2025-yil sentabr-oktabr eskalatsiyasi g‘alaba bilan emas, ikki tomonlama bir yillik moratoriy bilan yakunlandi - bu savdo siyosati emas, o‘zaro to‘sqinlik mantiqiga mos keladi.