BO‘LAJAK MUSIQA O‘QITUVCHILARIGA O‘ZBEK MUSIQA SANʼATINI O‘QITISHDAGI PEDAGOGIK MUAMMOLARNI ANIQLASH VA HAL QILISH METODOLOGIYASI

Abstract

Bo‘lajak musiqa o‘qituvchilarini tayyorlash jarayonida o‘zbek musiqa sanʼatini o‘qitish bir qator pedagogik muammolar bilan bog‘liq. Ushbu muammolar anʼanaviy usto-shogird tizimi bilan zamonaviy universitet talablarining nomutanosibligi, talabalarning notaviy (og‘zaki) musiqa madaniyatini idrok etishdagi qiyinchiliklar, o‘quv dasturlarida milliy musiqa merosiga ajratilgan soatlarning yetarli emasligi, shuningdek, professor-o‘qituvchilarning zamonaviy pedagogik texnologiyalarni qo‘llashga tayyor emasligi kabi omillardan kelib chiqadi. Ushbu maqolada ushbu muammolarni tizimli ravishda aniqlash va ularni hal qilishga qaratilgan metodologiya taklif etiladi. Metodologiya to‘rt bosqichdan iborat. Birinchi bosqichda pedagogik muammolarni diagnostika qilish usullari, jumladan, so‘rovnomalar, intervyular, kuzatuvlar va talabalar ijrosini tahlil qilish orqali muammolarni aniqlash. Ikkinchi bosqichda aniqlangan muammolarni tipologiyalashtirish va ularni sabab-oqibat aloqalari bo‘yicha tasniflash. Uchinchi bosqichda har bir muammo turiga mos keladigan pedagogik strategiyalar va texnologiyalarni ishlab chiqish. To‘rtinchi bosqichda ishlab chiqilgan strategiyalarni amaliyotda sinovdan o‘tkazish va ularning samaradorligini baholash. Maqolada, shuningdek, ushbu metodologiyani O‘zbekiston davlat konservatoriyasi va bir necha pedagogika universitetlarida o‘tkazilgan tajriba-sinov ishlari misolida qo‘llash natijalari keltirilgan. Tajribalar shuni ko‘rsatdiki, taklif etilgan metodologiya bo‘lajak musiqa o‘qituvchilarining o‘zbek musiqa sanʼatini o‘zlashtirish darajasini sezilarli darajada oshirishga, shuningdek, ularning pedagogik faoliyatga bo‘lgan motivatsiyasini kuchaytirishga imkon beradi. Xulosa qilib aytganda, muammolarni aniqlash va hal qilishning tizimli metodologiyasi musiqa taʼlimi sifatini oshirishning muhim omili hisoblanadi.