https://confpro.uz/index.php/conference <p>Mahalliy va xalqaro konferentsiya materiallarini nashr etish platformasi akademik va professional tadbirlarda taqdim etilgan ilmiy ishlarni to'plash, ko'rib chiqish va tarqatish uchun keng qamrovli va samarali tizimni taqdim etadi. Raqamli arxivlash, indekslash integratsiyasi va ochiq kirish imkoniyatlari bilan jihozlangan bo'lib, u tadqiqot natijalarining ko'rinishi va uzoq muddatli foydalanish imkoniyatini ta'minlaydi. Platforma bir nechta formatlarni, jumladan, to'liq maqolalar, tezislar va multimedia kontentini qo'llab-quvvatlaydi, shu bilan birga yuqori nashr standartlarini saqlab qolish uchun o'zaro sharhlarni boshqarish va tahrirlash vositalarini taklif qiladi. Global bilim almashinuvini rag'batlantirish orqali u turli fanlar bo'yicha konferentsiya hissalarining ta'sirini kuchaytiradi.</p> en-US Mahalliy va xalqaro konferensiyalar platformasi https://confpro.uz/index.php/conference/article/view/272 Ushbu maqolada ilmiy-ommabop matn va uning turlari, ularning jamiyatda ilm- fanni yoyilishida, jamiyat a’zolarida ilm-fanga rag‘bat uyg‘otish, ularni ilm-fanning eng so‘nggi yangiliklaridan voqif etishda tutgan o‘rni haqida fikr yuritilgan. Barcha davrlarning mutafakkir olimlari xalqni ilm-fandan boxabar etish yo‘lida qilgan sa’y-harakatlari, bu yo‘lda chekkan zahmatlari, ba’zi davrlar va davlatlarning sohada ko‘zga ko‘ringan vakillari va ularning qilgan ishlariga to‘xtalib o‘tilgan. Ilmiy bilimlarni ommaga yetkazish uchun ishlatiladigan janrlar, ya’ni ilmiy-ommabop uslubning taguslublari juda ko‘p va xilma-xilligi, ularni ilmiy mazmuniga ko‘ra ilmiy-ommabop matn shakllari ilmiy uslubga yaqinligi va ularni tasniflashda yondoshiladigan mezonlar haqida ma’lumot berilgan. Bir qator tilshunoslarning ularni turlarga ajratish haqida bergan fikrlari keltirib o‘tilgan. Muzaffar Turamirzayevich Tadjibayev Copyright (c) 2026 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0 2026-07-24 2026-07-24 2 8 4 7 https://confpro.uz/index.php/conference/article/view/273 Maqolada axborot, uning turlari, ilmiy uslub va uning turlari boʻlgan sof ilmiy uslub, ilmiy texnikaviy uslub va ilmiy-ommabop uslub, ularning oʻziga xos xususiyatlariga bagʻishlangan. Ularga turli tilshunos olimlar tomonidan berilgan ta'riflar keltirilgan. Ilmiy- ommabop matn haqida alohida toʻxtalib oʻtilgan. Muallif matnlarga namunalar keltirgan va tahlil qilgan. Muzaffar Turamirzayevich Tadjibayev Copyright (c) 2026 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0 2026-07-24 2026-07-24 2 8 8 11 https://confpro.uz/index.php/conference/article/view/274 Mazkur maqolada ilmiy-ommabop matnlarning o‘ziga xos xususiyatlari, ularning jamiyat rivojida tutgan o‘rni, transformatsiya tarjima usullari, ilmiy-ommabop matnlar tarjimasida trasnformatsiyalarni qo‘llanilishi haqida so‘z yuritilgan. Ingliz tilidan o‘zbek tiliga o‘girilgan ilmiy- ommabop matnlarni o‘girishda qo‘llanilgan trasnformatsiya usullariga namunalar keltirilgan va tahlilga tortilgan. Muzaffar Turamirzayevich Tadjibayev Copyright (c) 2026 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0 2026-07-24 2026-07-24 2 8 12 15 https://confpro.uz/index.php/conference/article/view/275 Ushbu maqolada Amir Temur va temuriylar sulolasi hukmronligi davrida (XIV- XV asrlar) shakllanib rivojlangan savdo va moliya tizimining asosiy xususiyatlari ilmiy manbalar asosida tahlil qilinadi. Buyuk Ipak yolining Temuriylar saltanati boshqaruvida tutgan strategik orni, karvon savdosining tashkil etilishi va himoya qilinishi, pul muomalasi va soliq tizimining o‘ziga xos tomonlari, shuningdek, Samarqand, Buxoro va Toshkentning xalqaro savdo markazlari sifatida rivojlanishi keng yoritilgan. Tadqiqot natijasida Temuriylar saltanatining iqtisodiy taraqqiyoti harbiy kuch bilan uzviy birlashgan puxta o‘ylangan savdo siyosatiga asoslangani isbotlanadi. Kalit sozlar: Temuriylar, Buyuk Ipak yoli, karvon savdosi, pul muomalasi, soliq tizimi, Samarqand bozori, moliya, savdo siyosati, karvonsaroy, XIV-XV asrlar Kirish Tarix fanida bir haqiqat bar: buyuk saltanatlar nafaqat qilich kuchi, balki iqtisodiy aql va savdo- moliya tizimining mustahkamligi bilan ham o‘lchangan. Temuriylar davlati bu qoidaning eng yorqin timsolidir. XIV asrning ikkinchi yarmidan XV asrning oxirigacha davom etgan bu saltanat o‘z davrining eng rivojlangan savdo va moliya tizimlaridan biriga ega bo‘lgan. Amir Temur (1336-1405) tomonidan barpo etilgan markazlashgan davlatning geografik joylashuvi tabiiy ravishda uni Sharq va G‘arb o‘rtasidagi savdoning o‘zagiga aylantirdi. Buyuk Ipak yo‘lining asosiy magistrallari Movarounnahr orqali o‘tgan bo‘lib, bu yo‘llar nafaqat tovar, balki g‘oya, texnologiya va madaniyat almashinuvining ham kanallariga aylangan edi. Ushbu tadqiqot Temuriylar davrida savdo va moliya tizimining qanday tashkil etilganini, qanday mexanizmlar orqali davlat xazinasi to‘ldirib borilganini va xalqaro savdoning saltanat taraqqiyotiga qo‘shgan hissasini ilmiy manbalar va arxiv materiallar asosida o‘rganishga qaratilgan. Buyuk Ipak yoli va Temuriylar strategiyasi Buyuk Ipak yo‘li qadimdan Xitoy ipagi, Hindiston ziravorlari, O‘rta Osiyo gilami va Yevropaning metall buyumlarini birlashtirgan ulkan savdo tarmog‘i edi. Temuriylar bu yo‘ldan strategik qurol sifatida foydalanib, uning asosiy magistrallarini o‘z nazoratiga oldi va bu orqali karvon savdosidan katta daromad ko‘ra boshladi. Amir Temur Buyuk Ipak yo‘lining xavfsizligini ta’minlash borasida maxsus choralar ko‘rdi. Yo‘l bo‘ylab bir kunlik masofada karvonsaroylar - mehmonxona, omborxona va otxona vazifasini bajaruvchi inshootlar barpo etildi. Ularning saqlanishi va xizmat ko‘rsatishi uchun maxsus mansabdorlar tayinlandi. Bu tizim savdogarlarning o‘z mollari uchun xavfsizlikni kafolatlab, tijorat faolligini oshirishga xizmat qildi. 1-jadval Temuriylar davrida Buyuk Ipak yolining asosiy marshrutlari va savdo markazlari Yonalish Asosiy marshrutlar Bosh savdo markazlari Sharq Samarqand - Farg‘ona - Koshg‘ar - Xitoy Samarqand, Farg‘ona G‘arb Buxoro - Urganch - Astrakhan - Yevropa Buxoro, Urganch Janub Toshkent - Balx - Kobul - Hindiston Toshkent, Balx Shimol Samarqand - Signoq - Oltin Orda Signoq, Samarqand Tamg‘a Savdo tovarlaridan Pul Davlat xazinasi Karvon boji O‘tuvchi karvonlardan Pul yoki tovar Mahalliy boshqaruv Zakot Mulk va chorva Natural Ijtimoiy ehtiyoj Jadval tahlili. Soliqlarning turli-tumanligi Temuriylar davlatining iqtisodiy manbalarga nisbatan kompleks yondashuvini korsatadi. Har bir soha uchun alohida soliq mexanizmining joriy etilishi moliyaviy boshqaruvning o‘sha davr uchun juda takomillashgan darajada bo‘lganini tasdiqlaydi. Karvonsaroylar tarmog‘i va savdo infratuzilmasi Temuriylar saltanatida Husniddin Aliyev Copyright (c) 2026 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0 2026-07-24 2026-07-24 2 8 16 19 https://confpro.uz/index.php/conference/article/view/276 Ushbu tezisda milliy tarbiyaning pedagogik model tarkibidagi o‘rni va vazifalari tahlil qilinadi. Muallif tomonidan milliy tarbiyaning mohiyati tahlil qilinib, pedagogik modelning tarkibiy qismlari, bosqichlari va amaliyotga tatbiq etish mexanizmlari ishlab chiqilgan. Tezisda modelning samaradorligini ta’minlovchi omillar, jumladan, oila, mahalla va ta’lim muassasasi hamkorligining ahamiyati yoritilgan. Tadqiqot natijalari milliy qadriyatlar va an’analardan foydalanishning pedagogik imkoniyatlarini ochib beradi. Zebiniso Abdurashidovna Allayeva Copyright (c) 2026 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0 2026-07-24 2026-07-24 2 8 20 22 https://confpro.uz/index.php/conference/article/view/277 Maqolada xitoy tilidagi 才 (cái) va 就 (jiù) funksional elementlarining dialogik nutqdagi pragmatik rollari suhbat tahlili (conversation analysis) asosida oʻrganiladi. Tadqiqotda koʻrsatilishicha, bu ikki element gapning propozitsion mazmunidan tashqari, soʻzlovchining suhbatdosh oldingi navbatiga (turn) munosabatini ifodalaydi: 就 - tasdiq va muvofiqlashuv (alignment) markeri (rozilik, qabul, qarorni yopish), 才 - inkor va muvofiqlashmaslik (disalignment) markeri (eʼtiroz, tuzatish, qatʼiy rad). Bu qarama-qarshilik suhbatdagi afzal/noafzal javob tuzilishiga mos keladi. Tahlil Sacks, Schegloff, Jefferson navbat nazariyasi va Pomerantz afzallik tuzilishiga tayanadi. Xulosalar oʻzbek tiliga tarjima masalalari bilan bogʻlanadi. Abdurauf Abdumuminovich Bobonorov Copyright (c) 2026 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0 2026-07-24 2026-07-24 2 8 23 26 https://confpro.uz/index.php/conference/article/view/278 Mazkur tezisda Farg‘ona vodiysining turizm salohiyati, uning tarixiy-madaniy merosi, tabiiy resurslari va zamonaviy turizm infratuzilmasi tahlil qilingan. Shuningdek, hudud turizmini rivojlantirishda raqamlashtirish jarayonlarining o‘rni, jumladan, GIS texnologiyalari, mobil ilovalar, QR-kodlar, virtual turlar, sun’iy intellekt va raqamli marketing vositalaridan foydalanish imkoniyatlari yoritilgan. Tadqiqot natijasida Farg‘ona vodiysining turistik jozibadorligini oshirish va xalqaro turizm bozoridagi raqobatbardoshligini mustahkamlashda raqamli texnologiyalarni keng joriy etish muhim omil ekanligi aniqlangan Ruxshonaxon Vohidjon-qizi P‘latova Copyright (c) 2026 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0 2026-07-24 2026-07-24 2 8 27 29 https://confpro.uz/index.php/conference/article/view/279 Ushbu maqola sun’iy intellekt asosidagi tarjima tizimlarida xususan, ChatGPT- 4o, Claude 3.5 Sonnet va NotebookLM vositalarida fransuz tilidan o‘zbek tiliga o‘girishda yuzaga keladigan semantik ekvivalentlik muammolarini tadqiq etadi. Tadqiqot uchta muammo sohasi idiomalar, madaniy realiyalar va ko‘p ma’noli terminlar misolida olib borilgan. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, zamonaviy AI tizimlari lug’aviy ma’noni ko‘pincha to‘g’ri uzatsa-da, kontekstual, pragmatik va madaniy qatlamlarda sezilarli kamchiliklar saqlanib qolmoqda. Maqola ushbu muammolarning til ta’limidagi pedagogik ahamiyatini ham asoslaydi. Nozimaxon Rashotxonovna Inogamova Shohnur Ozod-o‘g‘li Ismoilov Copyright (c) 2026 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0 2026-07-24 2026-07-24 2 8 30 33 https://confpro.uz/index.php/conference/article/view/280 Mazkur maqolada global ta’lim tizimida kuzatilayotgan raqamli transformatsiya jarayonlari hamda sun’iy intellekt texnologiyalarining ta’lim va ilmiy tadqiqotlar sohasiga ta’siri tahlil qilingan. Xususan, sun’iy intellektdan ta’lim jarayonida foydalanishning xalqaro tendensiyalari, UNESCO va boshqa xalqaro tashkilotlarning yondashuvlari, shuningdek, O‘zbekistonda ta’limni raqamlashtirish va yuridik ta’lim tizimini takomillashtirish bo‘yicha amalga oshirilayotgan islohotlarning huquqiy asoslari o‘rganilgan. Maqolada sun’iy intellektning yuridik ta’lim sifatini oshirish, huquqiy tadqiqotlarni takomillashtirish va bo‘lajak yuristlarda zamonaviy raqamli kompetensiyalarni shakllantirishdagi o‘rni yoritilgan. Shuningdek, akademik halollik, shaxsiy ma’lumotlarni himoya qilish va sun’iy intellektdan mas’uliyatli foydalanish bilan bog‘liq huquqiy hamda etik masalalar tahlil qilinib, yuridik ta’limni rivojlantirish bo‘yicha ilmiy xulosalar va takliflar ilgari surilgan. Aziza Alisher-qizi Ismoilova Copyright (c) 2026 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0 2026-07-24 2026-07-24 2 8 34 37 https://confpro.uz/index.php/conference/article/view/281 This article examines the growing role of artificial intelligence (AI) tools in English language teaching (ELT) as one of the emerging trends in modern education. Based on the author's practical teaching experience, the paper analyzes how tools such as ChatGPT, Claude, Duolingo, Gamma, and Kimi can be integrated into English lessons to support communicative competence, individualize learning, and increase student motivation. The article also discusses the limitations and risks of AI-assisted teaching and offers practical recommendations for teachers seeking to use these tools effectively without diminishing the central role of the educator. Xadichabonu Muxiddin-qizi Normamatova Copyright (c) 2026 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0 2026-07-24 2026-07-24 2 8 38 39 https://confpro.uz/index.php/conference/article/view/282 В статье рассматриваются типологические особенности аффиксальной системы тюркских языков на основе сравнительно-исторического и структурно- семантического подходов. Цель исследования заключается в выявлении общих и специфических особенностей аффиксов, их словообразовательных и грамматических функций в тюркских языках. Особое внимание уделяется продуктивности, полифункциональности и типологической общности аффиксов на материале различных тюркских языков. Результаты исследования показывают, что аффиксальная система тюркских языков имеет общетюркскую основу, однако в отдельных языках под влиянием исторического развития и внутренних языковых закономерностей сформировались функциональные и семантические различия. Полученные выводы вносят вклад в развитие исследований по морфологии тюркских языков, сравнительному языкознанию и дериватологии. Нурсултон Шайхисламов Copyright (c) 2026 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0 2026-07-24 2026-07-24 2 8 40 44 https://confpro.uz/index.php/conference/article/view/283 Ushbu maqolada bolalarni tarbiyalash jarayonida ijtimoiy muhitning o‘rni va ahamiyati ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Bola shaxsining shakllanishida oila, maktab, mahalla, tengdoshlar guruhi, ommaviy axborot vositalari va zamonaviy raqamli muhitning ta’siri alohida yoritiladi. Tadqiqot davomida ijtimoiy muhitning bolaning axloqiy qarashlari, nutq madaniyati, xulq-atvori, dunyoqarashi va ijtimoiy moslashuviga ta’siri ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, maqolada sog‘lom ijtimoiy muhit yaratish orqali bolalarda mas’uliyat, mehr-oqibat, hurmat, vatanparvarlik va mustaqil fikrlash kabi sifatlarni rivojlantirish masalalari tahlil etiladi. Tadqiqot natijasida bolalarni barkamol shaxs sifatida tarbiyalashda ijtimoiy muhit hal qiluvchi omillardan biri ekanligi asoslab beriladi. Muxlisa G‘ofurjon-qizi To‘lqinova Copyright (c) 2026 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0 2026-07-24 2026-07-24 2 8 45 48